هندآباد خبر

2- پيشينه لرزه خيزی منطقه

بررسی لرزه خیزی گستره 1 درجه در 1 درجه کانون زمین لرزه نشان می دهد که حدود 191رویداد لرزه ای در سده گذشته در منطقه رخ داده(شکل6)،که 31 مورد از آنها دارای بزرگای 5 و بیشتر از 5 است. این آمار نشان دهنده لرزه خیزی بالا در منطقه خراسان می باشد. بزرگترین این زمین لرزه ها زمین لرزه 10 شهریور 1347(31 آگوست 1968 میلادی) دشت بیاض با بزرگای M_S=7/4 است. همچنین مهم ترین زمین لرزه ها در پیرامون شهرستان تربت حیدریه زمین لرزه 5 خرداد 1302(25 مه 1923 میلادی) کاج درخت با بزرگای M_S=5/8 است که در مجاورت کانون زمین لرزه 8/5/1389 قرار گرفته است. بررسی فاصله زمانی دو رویداد با بزرگای یکسانM_S=5/8 حدود 87 سال را نشان می دهد که دوره بازگشت نسبتا طولانی برای یک زمین لرزه متوسط به بالا می باشد. تفاوت زمین لرزه فعلی عدم مشاهده پسلرزه ها پس از وقوع زمین لرزه 8/5/1389 می باشد. در صورتیکه زمین لرزه 5 خردادماه 1302 تعداد زیادی پسلرزه به همراه داشته است که تا مدت سه ماه ادامه داشته است.نکته جالب توجه از زمین لرزه 5 خرداد ماه 1302وقوع یک پیشلرزه در شمال تربت حیدریه در بخش عباس آباد بوده است که آخرین پسلرزه منطقه نیز در همین عباس آباد با شدت زیاد سه ماه پس از وقوع زمین لرزه اصلی رویداد داده است که همراه با یک نفر تلفات جانی بوده است. بنابراین احتمال دارد زمین لرزه 8/5/1389 پیشلرزه یک زمین لرزه بزرگ در منطقه باشد که ضرورت آمادگی برای مقابله با آن اجتناب ناپذیر است.

 

شکل(6):لرزه خیزی منطقه در یکصد سال اخیر.

3-زمين شناسی استان خراسان رضوی

استان خراسان رضوي شامل نواحي شمال شرق ايران است كه از ديدگاه زمين شناسي دو پهنه ساختاري ـ رسوبي با ويژگيهاي زمين شناسي و اكتشافي كاملا متفاوت را شامل مي شود. به نواحي واقع در شمال ـ شمال شرقي استان، كوههاي هزار مسجد نام داده شده كه بخشي از قلمروهاي زمين شناسي با ذخاير هيدروكربوري قابل توجه است و به( پهنه كپه داغ) معروف است. در حاليكه نواحي مركزي ـ جنوبي استان بخشي از ايالت زمينساختي ايران مركزي است كه حاوي ذخاير معدني فلزي و غير فلزي گوناگون است. با عنايت به ويژگيهاي زمين شناسي ـ ساختاري متالوژنيك، اين استان را به دو قلمروي مستقل از هم می توان تقسیم کرد.

• الف: پهنه ساختاري ـ رسوبي كپه داغ
• ب: پهنه ساختاري ـ رسوبي ايران مركزي

پهنه كپه داغ ويژگيهاي همگن دارد. در حاليكه ايران مركزي سرزمين ناهمگني با ويژگيهاي گوناگون است. بطوريكه ضروري است بخش ايران مركزي استان خراسان را به زير پهنه هاي جدا تقسيم كرد.از ديدگاه خاصه هاي زمين شناسي و معدني پهنه هاي فوق الذكر داراي ويژگيهاي زير هستند.

الف : پهنه ساختاري ـ رسوبي كپه داغ

پهنه كپه داغ شامل كوههاي شمال غربي ـ جنوب شرقي، شمال استان خراسان است كه از نظر كوه نگاري نام هزار مسجد دارد. در كوههاي كپه داغ سنگهاي پالئوزوئيك در نزديكي معدن زغالسنگ آق دربند برونزد دارند كه بيشتر از نوع سنگهاي رسوبي پلاتفرمي است. سنگهاي مزوزوئيك كپه داغ توالي نسبتا ضخيمي (حدود6000 متر) از سنگ آهـك، مارن و كمي سنگ آواري است كه چـكـادهاي بلنـد هـزار مسجـد را مي سازند. سنگ منشا، و سنگ مخزن ذخاير گازي خانگيران بخشي از تواليهاي مزوزوئيك كپه داغ اند. ميدان گازي بسيار عظيم خانگيران در تاقديس خانگيران با 35 کيلومتر پهنا قرار دارد و سنگ مخزن اصلي آن سازند مزدوران مي باشد.

ب: پهنه ايران مركزي

تمام گستره هاي واقع در جنوب آق دربند، مشهد ـ قوچان، بجنورد بخشي از حاشيه شمال شرقي ايران مركزي هستند. ويژگيهاي زمين شناسي و همچنين الگوي ساختاري اين پهنه گسترده يكسان نبوده و زيرپهنه هاي زير در آن قابل شناسايي است.

• زير پهنه بينالود
  زير پهنه بينالود شامل كوههاي شمال نيشابور ـ جنوب غرب مشهد و شمال تربت جام است كه روند شمال غرب ـ جنوب شرق دارد.تواليهاي پالئوزوئيك اين زيرپهنه مشابه ايران مركزي است سنگهاي مزوزوئيك آن شباهت بيشتري با البرز دارند بهمين دليل زيرپهنه بينالود به صورت يك زون تدريجي بين البرز وايران مركزي دانسته شده است.
• زير پهنه سبزوار ـ تربت جام
  اين زير پهنه شامل گستره هاي محدود بين گسل ميامي ـ سنگ بست و گسل درونه است كه در يك روند تقريبي شرقي ـ غربي از سبزوار تا مرز افغانستان ادامه دارد. در اين زير پهنه سنگهاي پالئوزوئيك و مزوزوئيك برونزد محدود دارند. برونزدهاي سنگي عمده اين زير پهنه را مي توان در سه گروه بزرگ دسته بندي كرد.
  گروه اول مجموعه هاي افيوليتي سبزوار وتربت حيدريه هستندكه خاستگاه اقيانوسي دارند.اين سنگها ميزبان ذخاير گوناگوني از نوع كروميت، منيزيت، هونتيت و ... مي باشند.
  گروه دوم مجموعه هاي آتشفشاني اوايل ترشيري(ائوسن) هستند كه بويژه از شمال بردسكن تا شمال تربت حيدريه و تا نزديك مرز افغانستان(در شمال گسل درونه) رخنمون دارند. در اين گروه سنگها ذخايري از مس(دمق، قلعه، تكنار...)، سرب وروي(تكنار)، آنتيموان(چليو) و طلا(ارغش، كوه زر...) وجود دارد.
  گروه سوم تواليهاي رسوبي فليش گونه هستند كه تغييرات سني آنها از ائو سن تا زمان نئوژن است.
• زير پهنه لوت
  زير پهنه صحرايي لوت شامل نواحي واقع در جنوب كاشمر ـ تربت حيدريه است. حد غربي اين زير پهنه به گسل نايبند و حد شرقي آن به گسل نهبندان محدود است.در اين زير پهنه پديده هاي ماگماتيسم دروني و بيروني و متامورفيسم سبب گرديده كه پديده هاي كاني زايي در خور توجه باشد.

4- گسلهای منطقه

منطقه خراسان رضوی از دیدگاه لرزه زمین ساختی در زونهای کپه داغ و ایران مرکزی قرار می گیرد که در هر دو زون گسل های پرتکاپو و بسیار جنبایی وجود دارد. این گسل ها و حرکات روی داده در امتداد آنها با رویداد زمین لرزه های سهمگین و متأسفانه همراه با خسارات بسیار توأم بوده است. روند گسل های جنبای زون کپه داغ (کپه داغ-البرز) غالباً شمال غربی- جنوب شرقی بوده و در زون ایران مرکزی این پدیده ها دارای راستای متفاوت می باشد. مهمترین گسل های گستره مورد نظربه شرح زیر هستند:

• گسل دورونه( گسل کویر بزرگ)
  گسل کویر بزرگ یکی از ساختهای بنیادی ایران زمین است که با درازای حدود 700 کیلومتر از مرزهای شرقی ایران تا بخش مرکزی دشت کویر کشیده شده است. با وجود این که این گسل رسوبات جوان کواترنر را می برد، اما داده های لرزه خیزی زیادی از آن در دست نیست.
  گسل کویر بزرگ در درازای بخش شرقی خود، مرز میان کوه سرخ (در شمال) با حوضه کویر نمک (در جنوب) را تشکیل داده است. ویژگیهای زمین ریختی بخش شرقی این گسل که توسط چالنکو و همکار (1973) مورد بررسی قرار گرفته است، نشان می دهد که برخلاف نظر ولمن (1966) که برای گسل جابه جایی راستالغز چپ گرد پیشنهاد کرده بود، بیشتر دارای جنبش قائم است.
  به طوری که اشاره شد داده های دستگاهی و مهلرزه ای در بخش زیادی از درازای گسل کویر بزرگ (دورونه) ناشناخته است و تنها در بخش شرقی آن، میان کاشمر و تربت حیدریه رومرکز چند زمین لرزه در مسیر گسل قرار می گیرد. هرچند که در مقایسه با دیگر پهنه های لرزه خیز ایران، زمینه لرزه خیزی این بخش کم و بیش پایین است.
  داده های مهلرزه ای، نشانگر ویرانی کاشمر (ترشیز) بر اثر زمین لرزه 25 سپتامبر 1903 (با بزرگای 9/5MS=) و تربت حیدریه به سبب زمین لرزه 25 مه 1923 کاج درخت (با بزرگای 8/5MS=) در راستای گسل بزرگ کویر (دورونه) می باشند، هرچند که گواه کاملاً مشخصی دال بر آن که این دو زمین لرزه با جنبش این ساختار بنیادی همراه بوده باشد، در دست نیست(شکل1).
• گسل خواف
  گسلی است به درازای 20 کیلومتر که به هنگام رویداد زمین لرزة 1336 میلادی (715 هجری شمسی) با بزرگای 6/7MS= ایجاد شد و شهر خواف در پیرامون آن قرار دارد(شکل1).
• گسل دوغ آباد
  گسل دوغ آباد گسلی است به درازای تقریبی 65 کیلومتر با راستای شرقی- غربی و شیب به سمت جنوب که از محل روستایی به همین نام از جنوب کاشمر عبور می کند(شکل1). زمین لرزه تاریخی 1619 میلادی را می توان به این گسل نسبت داد.
• گسل جنگل
  گسلی با طول تقریبی 120 کیلومتر با راستای شمال غربی- جنوب شرقی و شیب به سمت شمال شرقی می باشد که در فاصله 10 کیلومتری جنوب گسل خواف و همراستا با آن قرار دارد(شکل1). انتهای شمال غربی آن به گسل دوغ آباد در جنوب تربت حیدریه می رسد.
• گسل کاشمر
  گسلی است با طول تقریبی 95 کیلومتر و راستای شرقی- غربی و شیب به سمت جنوب که از داخل شهر کاشمر عبور می کند(شکل1). زمین لرزه 25 سپتامبر 1903 میلادی ترشیز (کاشمر) که شهر کاشمر را ویران نمود در اثر فعالیت این گسل رویداده است.

5- زمین لرزه های تاریخی منطقه

در محدود در نظر گرفته شده که قسمتی از خراسان رضوی می باشد، تعداد 15 زمین لرزه تاریخی مهم وجود دارد(جدول1 و شکل7) که شرح مهمترین آنها به قرار زیر می باشد:

• زمین لرزه 1145 میلادی،نیشابور
  درسال 540 هجری قمری زمین لرزه ای با ویرانگری محلی برخی از ساکنان نیشابور را به فکر مهاجرت انداخت.
• زمین لرزه 1209 میلادی، نیشابور
  در سال 605 هجری قمری زمین لرزه فاجعه باری، که در سرتاسر بخش بزرگی از خراسان باختری حس شد، منطقه نیشابور را تقریباً بکلی ویران کرد. شمار بسیار اندکی از ساختمان ها در نیشابور توانستند در برابر زمینلرزه ایستادگی کنند و این استثناء ها عبارت بودند از مسجد منیعی و میدان اصلی. بقیه شهر فرو ریخت و به رغم این واقعیت که پیشلرزه ها به مردم هشدار داده بود و بسیاری از آنان به فضای باز گریخته بودند، شمار بسیاری از مردم کشته شدند. آسیب در بیرون شهر نیز به همان اندازه سنگین بود، به گونه ای که در چندین روستا حتی یک تن نیز جان بدر نبرد. در مجموع، پیرامون 10000 تن کشته شدند . پسلرزه ها به مدت دو ماه دنباله داشتند و شهر نیشابور دگربار بر همان جایگاه ساخته شد.
• زمین لرزه 1238 میلادی، گناباد
  در حدود سال 635 هجری قمری زمین لرزه ویرانگری در گناباد روی داد.
  
• زمین لرزه 7 اکتبر 1270 میلادی، نیشابور
  در بامداد 19 صفر 669 هجری قمری، زمین لرزه فاجعه باری در نیشابور روی داد،‌حومه پیشین شهر، شادیاخ، و شماری روستا را ویران کرد و 10000 تن از مردم از میان رفتند. به همه ساختمان های عمده،‌از جمله مناره مسجد جامع،‌ زیان رسید. پسلرزه ها تقریباً بدون وقفه به مدت دو هفته دنباله داشت. سرانجام، نیشابور در جایی که از جایگاه پیشینش قدری فاصله داشت دگر باره ساخته شد.
  
• زمین لرزه 21 اکتبر 1336 میلادی، خواف
  در اوایل بامداد دوشنبه 14 ربیع الاول 737هجری قمری زمین لرزه فاجعه باری در خراسان در منطقه خواف روی داد. شهر جرد به تمامی ویران شد و در روستاهای میان جرد و زوزن 20000-30000 تن جان خود را از دست دادند. در زوزن فرمانروای محلی در فرو ریزش کاخش در اثر زمین لرزه کشته شد. یک بیماری همه گیر، احتمالاً وبا، پس از زمین لرزه شیوع پیدا کرد و در نتیجه 11000 تن دیگر در منطقه میان سنجان زاوه ( سنگان) و دوغ آباد مردند. همه نشانه ها حاکی از آنست که این بزرگترین زمین لرزه هایی بوده که در قهستان روی داده است. جرد، زوزن، و همه روستاهای بین آنها ویران شد، و تقریباً حتمی است که خود خواف به شدت زیان دیده است. از این رو، ناحیه کلانلرزه ای زمین لرزه باید در امتداد دره های رود دو نخ و رود فدک به سوی سنجان (سنگان) کشیده شده باشد. محور بلند ناحیه حدود 110 کیلومتر درازا دارد و در جاهایی همراستای گسل های کواترنر می باشد. این گسلها،‌ که بیشتر در آبرفت هستند، بر روی عکس های هوایی قابل مشاهده اند و بر روی زمین می توان آنها را که دارای امتداد شمال 140 تا 150 شرق هستند به گونه ای نا پیوسته در طول چند کیلومتر دنبال کرد. بزرگ بودن ناحیه کلانلرزه ای، همراستایی آن با آنچه که به نظر میرسد سیماهایی با خاستگاه زمینساختی جوان باشند،اثراتی که زمین لرزه احتمالاً بر منابع تامین آب منطقه داشته است و دیرش طولانی زمین لرزه همگی نشان دهنده زمین لرزه ای با بزرگای زیاد است.
• زمین لرزه فوریه 1389 میلادی، نیشابور
  درصفر 791 هجری قمری بار دیگر یک زمین لرزه فاجعه بار به دنبال پیشلرزه های نیرومندی که به مدت چهار روز روی می دادند، به نیشابور آسیب رساند. زمین لرزه اصلی، که بسیار شدید بود و مایه ویرانی تقریباً آنی گردید. شهر را به تمامی ویران کرد و همه ساکنان شهر، بجز شمار اندکی را کشت.
  چند ماه پس از زمین لرزه، بازماندگان در نزدیکی ویرانه های شهر ساختمانهایی را که سقف آنها با تیر و چادر پوشانده می شد برپا کردند. دگرریختی زمین،‌ احتمالاً زمین لغزه ها، آسیب های اساسی به برخی از روستاها راسند و به کشمکش های بعدی بر سر مالکیت زمین در نواحی آسیب دیده انجامید.
  
• زمین لرزه 23 نوامبر میلادی، نیشابور
  در 30 جمادی الاول 808 هجری قمری زمین لرزه فاجعه باری در نیشابور و توابع آن روی داد. شهر کاملاً ویران شد و تنها کسانی که در بیرون و در صحرا بودند جان بدر بردند. پسلرزه ای ویرانگر به مدت چندین روز دنباله داشت و در مجموع بیش از 30000 تن جان باختند و هیچ ساختمانی پا برجا نماند. شهر، شاید در جای کنونی خود، دگر بار ساخته شد.
• زمین لرزه مه 1619 میلادی، دوغ آباد
  زمین لرزه ویرانگری در منطقه زاوه و محولات در خراسان در سال 1028 هجری قمری دوغ آباد را کاملاً ویران کرد. به رغم این واقعیت که بیشتر مردم در بیرون و در کشتزارها بودند زمین لرزه حدود 800 نفر را در شهر و بیرون آن کشت. این رویداد از همه زمین لرزه هایی که پیش از آن در منطقه روی داده بود بزرگتر تلقی شد.
• زمین لرزه 30 ژوئیه 1673 میلادی، مشهد
  در 15 ربیع الثانی 1084 هجری قمری زمین لرزه ویرانگری در خراسان روی داد. دو سوم مشهد، از جمله گنبد مرقد امام رضا، سقف گنبدی مسجد گوهر شاد و بسیاری ساختمان های همگانی، ویران شد. 4000 تن کشته شدند. نیشابور نیز به سختی آسیب دید و نیمی از شهر فرو ریخت و 1600 تن جان خود را از دست دادند. گفته شده است که شهر کوچک دیگری نیز بکلی ویران شده بوده است.
• زمین لرزه 1678 میلادی ، گناباد
  زمین لرزه ویرانگری در خراسان روستاهای بسیاری را ویران کرد. شهر گناباد بطور کامل ویران شد و تلفات بسیار زیاد بود. تنها مسجد جامع قدیمی پس از زمین لرزه برپا ماند و تنها یک تن جان بدر برد. بازماندگان روستاهای حومه شهر بار دیگر شهر راسامان دادند.
• زمین لرزه آوریل 1687 میلادی، مشهد
  زمین لرزه آسیب رسانی در مشهد روی داد.
  

  جدول(1): فهرست زمین لرزه های تاریخی منطقه خراسان رضوی.

  Year	Month	Day	Hour	Lon.	Lat.		M	REF.
  840	7			60.40	35.20	Ms	6.5	AMB
  1145				58.80	36.20	Ms	5.3	AMB
  1209				59.22	36.05	Ms	7.3	BER
  1209			12	58.70	36.40	Ms	7.6	AMB
  1238				58.70	34.30	Ms	5.3	AMB
  1251				58.80	36.20	Ms	5.3	AMB
  1270	10	7	12	58.80	36.20	Ms	7.1	AMB
  1336	10	21	6	59.70	34.70	Ms	7.6	AMB
  1389	2		6	58.80	36.20	Ms	7.6	AMB
  1405	11	23		58.80	36.20	Ms	7.6	AMB
  1619	5		12	58.90	35.10	Ms	6.5	AMB
  1673	7	30		59.30	36.30	Ms	6.6	AMB
  1678			24	58.70	34.30		6.5	AMB
  1687	4			59.60	36.30			AMB
  1923	5	25	22:21	59.11	35.19	Ms	5.8	AMB

   

   

  
  شکل(7): زمین لرزه های تاریخی گستره خراسان رضوی( اعداد کنار چند ضلعی ها نشان دهنده سال روی داده زمین لرزه ها به میلادی می باشد

• زمین لرزه 25 سپتامبر 1903 میلادی، ترشیز(کاشمر)
  در 3 رجب 1321 زمین لرزة شدیدی آسیب های گسترده ای به منطقة ترشیز (کاشمر) در سوی غرب تربت حیدریه در خراسان رساند. زمین لرزه 350 تن را کشت و افزون بر ساختمان های دیگر، کارگاه های فرشبافی منطقه را نیز، بویژه در کندر و کاشمر ویران کرد. در ترشیز، بزرگترین آبادی این منطقه، آسیب ها بویژه در بخشهای جنوبی شهر گسترده بود که در آن تقریباً همه خانه ها ویران شد و 80 تا 100 تن جان خود را از دست دادند. در حومه های شمالی شهر هیچ خانه ای فرونریخت اما تقریباً به همة آنها آسیب رسید. بخشی از بازار نیز فروریخت. ایوان مسجد فروریخت اما مناره های آن با دیدن اندک آسیبی لرزه را از سر گذراندند و برپا ماندند. آسیب رسیده به ترشیز به سختی آسیب هایی نبود که به آبادی های بیرون از شهر که در سوی غرب آن جای دارند رسید؛ در آنها ویرانی کامل بود و بیش از 150 تن کشته شدند (شکل 8). زمین لرزه سبب فروریزش محلی زمین، بویژه در شمال نصرآباد، شد و در تپه های شمال ترشیز سنگریزش هایی روی داد. در جریان آب چشمه ها و چاه ها نیز تغییراتی موقتی مشاهده شد. به منار کاشمر، که یک برج ساخته شده با مصالح آجری در سدة سیزدهم م است و قطر آن 4/13 متر و بلندی آن 18 متر است، هیچگونه آسیبی نرسید. زمین لرزه به منار فیروزآباد نیز، که آن هم در سدة سیزدهم ساخته شده و 7 متر قطر و 18 متر بلندی دارد و در بیرون از ناحیة رومرکزی لرزه ولی درست در کنار آن جای دارد، هیچگونه زیانی نرساند.
  البته پیوند زمین لرزة ترشیز با زون گسل دورونه، از شکل (8) بیش از اندازه آشکار به نظر می آید، با این همه هیچگونه گواهی بر آنکه این زمین لرزه با جنبش این ساختار اساسی همراه بوده باشد در دست نیست. نه تنها ناحیة کلانلرزه ای زمین لرزة ترشیز در سوی جنوبی زون گسلی جای دارد، بلکه بسیاری جاها و بناها هم بودند (برخی از آنها، مانند منار کاشمر، بسیار قدیمی هستند و درست در زون گسلی و یا درسوی شمال آن جای داشتند) که هیچگونه آسیبی ندیدند. زمینلرزه در شاهرود و طرود حس شد و در دوست آباد نیز قابل درک بود اما در مشهد دریافت پذیر نبود. پسلرزه ها به مدت دو ماه حس می شد و سبب رسیدن آسیب های افزونتری به ناحیه می گشت.
  
  
  

  
  شکل(8): زمین لرزه 25 سپتامبر 1903 میلادی،ترشیز(کاشمر).

  
  
• زمین لرزه 25 مه 1923 میلادی، کاج درخت
  به دنبال یک پیشلرزة محلی اما آسیب رسان در عباس آباد، زمین لرزه ای در سپیده دم 5 خرداد 1302 پنج روستا را در ناحیة پرجمعیت کاج درخت کاملاً ویران کرد و به بیست روستای دیگر در این ناحیه به سختی آسیب رساند و 770 تن جان خود را از دست دادند. زمین لرزه پاره ای تغییرات موقتی در جریان آب زیرزمینی در مجراهای تأمین کننده آب روستاها، که شماری از آنها پس از زمین لرزه متروک رها شدند، پدید آورد. دامنة آسیب ها عمدتاً به سوی شرق ناحیة کلانلرزه ای گسترش داشت که در آن نود تن دیگر کشته شدند که چهل تن از آنان در منطقة تربت حیدریه، شهری با جمیعت حدود 10000، جان خود را از دست دادند (شکل9). در خود تربت، یک پنجم خانه های محلی آسیب اندکی دیدند و چند خانه نیز فروریخت و هفت یا هشت تن را کشت. بازار، که در 1860 میلادی ساخته شده است، و نیز بقعة سدة هفدهمی قطب الدین حیدر هیچگونه آسیب ندید. جامع بزرگ پیوسته به آن، که کتیبه ای به تاریخ 1040/1630 دارد، تنها یک ترک طولانی قائم در آجرکاری یال چپ ایوانش برداشت.
  به رغم نزدیکی به زون گسل درونه، هیچگونه گواهی بر دگرریختی های زمین با خاستگاه زمینساختی در دست نیست.زمین لرزه در رباط سفید و تربت جام حس شد و در مشهد دریافت پذیر بود. به مدت بیش از سه ماه پسلرزه ها ادامه داشت و به نیرومندی در تربت حیدریه حس می شد، آسیب های افزونتری می رساند اما تلفاتی به بار نیاورد. رشته پسلرزه ها با لرزه ای در عباس آباد، که در آن چند خانه فروریخت و یک تن کشته شد، به پایان رسید.
  

 

شکل(9): زمین لرزه 25 مه 1923 میلادی، کاج درخت.

 

6- جمع بندی

دریکصدسال اخیر تعداد 14زمین لرزه مخرب بزرگتر از 5/5 درمنطقه خراسان رضوی رخ داده است که در شکل(10) نشان داده شده است. حضور گسل های اصلی در خراسان رضوی و سابقه زمین لرزه ها مخرب ضرورت توجه بیشتر به امور زلزله این استان را اجتناب ناپذیر نموده است. بررسی ها نشان می دهد که زمین لرزه 8/5/1389 اولین زمین لرزه و آخرین زمین لرزه نخواهد بود و احتمال زمین لرزه های بزرگتر در منطقه وجود دارد.خصوصا اینکه در یکصد سال گذشته برخی از زمینلرزه ها با پیشلرزه همراه بوده اند.

 

شکل(10): توزیع مکانی زمین لرزه های بزرگتر از 5/5 منطقه در سده اخیر.

منبع : پژوهشگاه بین المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله